حسن بهشتی‌پور، کارشناس حوزه بین‌الملل:

اتهام‌سازی هسته‌ای برای ایران

یک کارشناس بین‌الملل معتقد است انتخاب مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یک فرآیند چند مرحله‌ای و پیچیده است که کمتر تحت تاثیر فضاسازی‌های رسانه‌ای و تبلیغاتی قرار می‌گیرد.

حسن بهشتی‌پور، کارشناس حوزه بین‌الملل در یادداشتی برای پرسشگری نوشت: رسانه‌های غربی موج تازه‌ای از فضاسازی را علیه برنامه هسته‌ای ایران آغاز کرده‌اند؛ موجی که به نظر می‌رسد با هدف تاثیرگذاری بر تصمیم‌های جمهوری اسلامی ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، برای تضعیف برجام و همکاری‌های ایران با آژانس و شرکای بین‌المللی‌اش منتشر می‌شوند. این فضاسازی‌های رسانه‌ای که در گذشته هم نمونه‌هایی از آن را شاهد بودیم، با هدف ایجاد جو بی‌اعتمادی میان ایران و شرکای بین‌المللی‌اش و آماده‌سازی افکار عمومی برای اتهام‌زنی‌های بی‌اساس به ایران و اثرگذاری در روند فعالیت‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش‌دهی بی‌طرفانه در مورد اجرای برجام و فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران انجام می‌شوند.
از یک سو یک خبرگزاری امریکایی، گزارشی در مورد پرونده ویروس استاکس‌نت منتشر کرده است. منابع امنیتی و سیاسی در برخی کشورها، هر از چند گاهی به شکل قطره‌چکانی و تدریجی، بخشی از اطلاعات قدیمی خود را در مورد نحوه نفوذ به برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران از طریق ویروس استاکس‌نت افشا می‌کنند تا بهره‌برداری‌های سیاسی کنند. پرونده استاکس‌نت یک موضوع نخ‌نما شده و فاقد موضوعیت است که عاملان آن هیچ جای دفاعی برای خود باقی نگذاشته‌اند. جدا از اهداف سیاسی که ممکن است منابع منتشر‌کننده گزارش‌ها در مورد عاملان، حامیان و جزییات آن داشته ‌باشند، پرونده استاکس‌نت یک نکته مهم دارد؛ اینکه قدرت‌های سلطه‌گر بین‌المللی با وجود ادعاهای‌شان در مورد ترویج استفاده از انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای، حمله الکترونیکی به تاسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران که تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی فعالیت می‌کردند.
نشان‌دهنده تناقضی آشکار در رفتار و نیت‌های آنهاست. با این حال پرونده استاکس‌نت کاملا بسته‌شده است، عملیات نفوذ، خرابکاری و جاسوسی که هر چند اثرات منفی بر برنامه هسته‌ای ایران گذاشته است، اما در شرایط حاضر مطرح کردن مجدد آن جز اهداف سیاسی نمی‌تواند نیت دیگری داشته‌باشد. همزمان با گزارش یاهو نیوز، روزنامه وال‌استریت‌ژورنال در گزارشی دیگر به نقل از منابعی که معرفی نشده‌اند، مدعی شده است که ایران اجازه بازرسی از یک سایت ادعایی توسط نخست‌وزیر اسراییل را نداده است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکنون در شانزده گزارشی که در مورد اجرای برجام توسط ایران منتشر کرده است، تاکید می‌کند که همه دسترسی‌های لازم برای اجرای وظایفش را در ایران دارد و تاکنون شکایتی از عدم دسترسی به تاسیسات هسته‌ای ایران در گزارش‌های آژانس بعد از برجام مورد اشاره قرار نگرفته است. به نظر می‌رسد که گزارش اخیر با هدف زمینه‌سازی برای فشارهای جدید سیاسی بر ایران است. به نظر می‌رسد فضاسازی‌های اخیر رسانه‌ای با این هدف صورت می‌گیرد که پرونده PMD یا ابعاد احتمالی نظامی، به هر طریق ممکن بار دیگر در دستور کار آژانس قرار گیرد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با کسی رودربایستی ندارد. اگر تخلف، انحراف یا خطایی از سوی ایران چه از پادمان‌ها، چه از پروتکل الحاقی و چه از برجام اتفاق افتاده باشد، آژانس قطعا بدون چشم‌پوشی در گزارش‌هایش به آن اشاره می‌کند. چشم امید برخی کشورها این است که بتوانند با اثرگذاری بر افکار عمومی و رویکرد سیاستمداران، بر انتخاب مدیر کل جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاثیرگذار باشند. به هر تقدیر شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، فارغ از بده‌بستان‌های سیاسی نیست. اما تجربه ثابت کرده است که برخلاف شورای امنیت سازمان ملل متحد که امریکا مستقیما و رژیم اسراییل از طریق لابی‌ها، نفوذ گسترده‌ای دارند، اما در شورای حکام آژانس نفوذی به آن گستردگی و تاثیرگذاری ندارند که هر اراده‌ای را محقق کنند. بسیاری از کشورهای عضو آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، علاقه‌مند هستند که این سازمان بین‌المللی بتواند براساس وظایف حقوقی و فنی خود به مسائل جاری رسیدگی کند. فضای کلی حاکم بر شورای حکام بیشتر به نفع انتخاب فردی فنی و دارای صلاحیت برای مدیریت آژانس است که کمتر به فضاسازی‌های سیاسی و تبلیغاتی توجه کند. اعتبار و وجهه بین‌المللی آژانس به انتخاب فردی با صلاحیت و دارای دانش کافی است، قطعا فردی که آلت دست قدرت‌های ضدایرانی شود، باعث ضربه خوردن به اعتبار آژانس می‌شود. جالب اینجاست که اصلی‌ترین نیروی ضدایرانی در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، رژیم اسراییل؛ در حالی که کرسی عضویت در آژانس را در اختیار دارد و از مزایا عضویت در آژانس بهره‌مند می‌شود، هیچ‌یک از اسناد بالادستی آژانس چه NPT و چه پروتکل‌های الحاقی را امضا نکرده است و از هیچ یک از ساز و کارهای نظارتی آژانس پیروی نمی‌کند. آژانس تاکنون تلاش کرده است که آبروداری کند و جنبه‌های فنی بر جنبه‌های سیاسی اولویت داشتند، امید آن است که در ادامه با انتخاب مدیرکل جدید هم این مسیر ادامه پیدا کند. انتخاب مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یک فرآیند چند مرحله‌ای و پیچیده است که کمتر تحت تاثیر فضاسازی‌های رسانه‌ای و تبلیغاتی قرار می‌گیرد.
 
اخبار مرتبط
نظرات شما