تحقق موقعیت ذهنیت و نگرش ایده‌آل «روح قانون» در اخلاق مردم

در بیشتر مقررات و قوانین عادلانه‌ حاکم بر فضای سیاسی و اجتماعی کشورها و جوامع، روح اصلاح‌گرانه نسبتا مشترکی وجود دارد که شناخت آن مستلزم دقت در ابزارها، اغراض و اهداف قانون در برابر چگونگی حل ناسازگاری‌ها و گونه‌های مختلف دعاوی میان مردم است.

به  گزارش  پرسشگری ، به نقل از  روزنامه  اعتماد ، کامل حسینی در یادداشتی  نوشت :البته بیان تمام این ابعاد نه در حوصله‌ این نوشتار و نه در حد تخصص نگارنده است و غرض نوشته در اینجا بیشتر اشاره‌ کلی به وجود این روح عظیم «قانون» و خلاصه‌ای از فواید مربوط به آن است. در حقیقت، نتیجه شناخت سپس جلوه‌‌گر شدن این «روح بزرگ قانون» و سیادت آن سرانجام می‌تواند نظم، آسایش و دوستی را در ابعاد زندگی اجتماعی گسترش دهد. در اینجا نمونه‌ای می‌آورم تا از میان این نمونه غرض نگارنده بهتر روشن شود. هنگامی که یک شخص، دیگری را به سرقت متهم می‌کند و علیه دیگری در دادگاه شکایت حقوقی تنظیم می‌کند از نخستین موردی که دادگاه از شاکی خواهند خواست، وجود شواهد و مدارک دقیق در اثبات راستی دادخواست خویش است. دادگاه نیز بر اساس مقررات، شواهد و مدارک موجود را بررسی و پس از گذر مراحل قانونی حکم خود را سرانجام صادر می‌کند. در ظاهر امر چنین رویکردی از طرف دادگاه به شکایت‌ها و اتهام‌زنی ممکن است در آغاز و از نظر مردم بیشتر حالتی تشریفاتی به نظر برسد تا باز پس‌گیری حق مظلوم؛ اما حقیقت ماجرا امر دیگری است و در باطن مراحل قانونی و بررسی مدارک و شواهد نکته‌ای اخلاقی برای زندگی مردم و روابط اجتماعی دیده می‌شود و آن هم این است که هنگام بالا گرفتن اختلافات، گمانه‌زنی‌ها و... باید از هر گونه اقدام شتابزده و عواطف خطرناک مانند خشونت لفظی و فیزیکی پرهیز کرد و با رویکرد عقلانی و از طریق شواهدی مانند «دیدن» یا «شنیدن» و سایر مدارک قاطع با اختلاف‌ها و اتهام‌ها برخورد کرد نه از طریق گمانه‌زنی و نیت‌خوانی‌ها. اینچنین است که روح قانون عادلانه به ما توصیه‌ می‌کند که بدون شواهد و مدارک قطعی هنگام اختلاف و ناسازگاری‌هایی که میان ما با دیگر افراد ممکن است پیش بیاید مانند قانون صبور باشیم و از تصمیم قاطعانه و خشونت و هر گونه اقدامی دیگر پرهیز کنیم و در مقابل مانند دادگاه از طریق پرس‌وجو، شنیدن سخن و دلیل با فرد مقابل روبه‌رو شویم. بدیهی است که در پیش گرفتن رویکرد «روح و اخلاق قانون» کارکرد سازنده و راهگشایی را به ارمغان می‌آورد زیرا اولا فردا کمترین پشیمانی را در وجدان و رفتار خود می‌بینیم زیرا مانند روح قانون، اخلاقی و منطقی رفتار کرده‌‌ایم و هر چه رفتار ما هنگام اختلاف‌ها به روح ایده‌آل قانون نزدیک‌تر باشد به همان اندازه پشیمانی و سرخوردگی کمتر خواهد بود. دومین کارکرد این است که در بسیاری از ناسازگاری‌هایی میان افراد، اختلاف‌ها کمتر تشدید و به دادگاه کشیده می‌شوند؛ یعنی در همان مرحله‌ آغاز بر اثر نگرش منطق و اخلاقی خود مردم میان همدیگر به مصالحه خواهند رسید. سوم؛ در صورت رسیدن اختلاف از طریق طرح دعاوی در دادگاه، رسیدگی دادگاه و مقامات قضایی آسان‌تر و دقیق‌تر خواهد بود. مخلص سخن اینکه در بطن خود قانون و شیوه اجرای آن همیشه گونه‌ای از عناصر منطقی و اخلاقی زیستن و برخورد کردن با اختلاف‌ها وجود دارد تا مردم حتی در اختلاف‌های خودشان در بیرون از سیستم و مراجع قضایی از آنها الگو‌برداری کنند. در پایان هم باید گفت که تحقق موقعیت ذهنیت و نگرش ایده‌آل «روح قانون» در اخلاق مردم تنها در شرایطی امکان‌پذیر خواهد شد که قانون به طرز عادلانه و دقیق و شفاف بتواند کلیه مراحل خود را به منصه ظهور و اجرا برساند.
 
اخبار مرتبط
نظرات شما