سعید ساویز، کارشناس مسایل بین‌المللی:

جنگ در خاورمیانه برنده ندارد

یک کارشناس مسایل بین‌الملل معتقد است تنش به وجود آمده در منطقه و تحریم‌ها علیه ایران در کنار اتفاقاتی که برای نفتکش‌ها در خلیج فارس رخ داد و به طور کلی خللی که به امنیت نفتکش‌ها وارد شد به ‌شدت آینده تجاری همه کشورهای منطقه را تهدید می‌کند.

به گزارش پرسشگری، سعید ساویز، کارشناس مسایل بین‌المللی در یادداشتی برای روزنامه اعتماد نوشت: در اوایل دهه 1970 تولید نفت عربستان آرام آرام شروع به افزایش و فاصله گرفتن از دیگر اعضای اوپک خصوصا ایران کرد، کاهش تولید ایران در 1979 و پس از آن جنگ ایران و عراق و آسیب‌رسانی این دو کشور به زیر‌ساخت‌های انرژی یکدیگر دو ارمغان برای سعودی به همراه داشت؛ فرصتی جهت افزایش تولید و تثبیت جایگاه اول در جهان انرژی فسیلی و یک درس بسیار مهم، جنگ همسایه‌ها هیچ برنده‌ای ندارد. در چند دهه اخیر روابط دیپلماتیک ایران و عربستان همواره با فراز و فرود بسیار همراه بوده است اما این روزها درست در میانه کارزار و تنش بین ترامپ و ایران به یک‌باره خبرها و گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که روابط بین ایران و عربستان و اصلی‌ترین متحدش یعنی امارات متحده عربی رو به بهبود نهاده و گام‌های جدی و عملی در راه عادی‌سازی و بهبود روابط همسایگان برداشته شده است. از اتفاقات پشت پرده به دلیل آنکه از آن آگاه نیستیم، می‌گذریم اما با توجه به سابقه تاریخی در خاورمیانه و موضع‌گیری‌های اخیر طرفین همچنین عملکرد و استراتژی دولت دونالد ترامپ می‌توان تحلیل‌هایی را برای علل و عوامل دخیل در این چرخش سیاسی در خاورمیانه ارایه داد. معروف است که می‌گویند متحدت را می‌توانی تغییر دهی اما همسایه‌ات را هرگز، از این رو و با توجه به تجربه جنگ ایران و عراق، همان‌گونه که در ابتدای یادداشت اشاره شد، عربستان و امارات نیک می‌دانند که خصومت با ایران یا هر همسایه دیگری نتیجه‌ای جز خسران طرفین در پی نخواهد داشت. از سوی دیگر هر دو این کشورها در تلاشند تا با استفاده از زیرساخت‌های تجاری به وجود آمده از اقتصاد نفتی فاصله بگیرند، پس نیاز دارند تا از آنچه در طول این سال‌ها هزینه کرده‌اند، محافظت کنند و البته تجربه یمن ثابت کرد که برای حریف بد‌بدنی چون ایران تنها راه در امان بودن، پایان خصومت است. از سوی دیگر تنش به وجود آمده در منطقه و تحریم‌ها علیه ایران در کنار اتفاقاتی که برای نفتکش‌ها در خلیج فارس رخ داد و به طور کلی خللی که به امنیت نفتکش‌ها وارد شد به ‌شدت آینده تجاری همه کشورهای منطقه را تهدید می‌کند و همه تولید‌کنندگان حوزه خلیج فارس از این نا‌امنی آسیب خواهند دید. عربستان و امارات پس از وقوع اتفاقات اخیر انتظار عکس‌العمل شدید نظامی از سوی امریکا و جامعه بین‌الملل را داشتند اما نه‌ تنها برخورد کشورهای دیگر و شورای امنیت با این قضیه برخورد نرم و دیپلماتیک همراه با احتیاط بود بلکه دونالد ترامپ نیز با صراحت تمام به اعراب نشان داد که اهل پول خرج کردن برای جنگ نیست.
پس درست پس از مصاحبه ترامپ مبنی بر اینکه چون کشتی‌های نفتکش در معرض خطر نیستند، دلیلی برای ورود به تنش نفتکش‌ها در خلیج فارس ندارد. این فکر به ذهن سران دو کشور رسید که بازنده نهایی جنگ و تنش در منطقه کسی جز کشورهای منطقه نخواهند بود و چه‌ بسا امریکا و روسیه در پی افزایش تولید نفت از یک عربستان ضعیف ‌شده و درگیر تنش استقبال کنند و در واقع خود عربستان نیز روزی قربانی اتحاد ابرقدرت‌ها در انرژی شود. این چرخش را بگذارید در کنار جنگ تجاری که امروز در همه ‌جا با ایالات متحده کلید خورده است تا ببینید که به نظر دنیا از سیاست‌های خودخواهانه ترامپ به ستوه آمده است و یاران یک به یک به این نتیجه رسیدند که خودشان باید حافظ منافع خودشان باشند. آیا در دوران پسا‌هاشمی بار دیگر رابطه ایران و عربستان به بهبود می‌گراید؟
اخبار مرتبط
نظرات شما